Το έργο της Βασική Δράσης 2 – ΚΑ2, «Let’s Go to School» (2019-1-BG01-KA201-062278) βασίστηκε σε μια διακρατική σύμπραξη Erasmus+ (Βουλγαρία–Τουρκία–Ελλάδα) με στόχο τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και τη βελτίωση του επαγγελματικού προσανατολισμού στη δευτεροβάθμια και επαγγελματική εκπαίδευση. Ευθυγραμμίστηκε πλήρως με τους στόχους της στρατηγικής Ευρώπη 2020, για την διατήρηση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου κάτω από 10% και της αύξησης του ποσοστού ολοκλήρωσης τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μεταξύ των ατόμων 30–34 ετών σε τουλάχιστον 40%. Οι κύριοι στόχοι του προγράμματος ήταν:

• Μείωση της εγκατάλειψης της υποχρεωτικής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης πριν από την απόκτηση απολυτηρίου.
• Δημιουργία ρεαλιστικών διαδρομών «δεύτερης ευκαιρίας» (επιστροφή στην γενική εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση ή καλύτερη ισορροπία επαγγελματικής-προσωπικής ζωής).
• Ανάπτυξη πρακτικών εργαλείων: πρώιμη διάγνωση της αποτυχίας, επιτυχημένες μέθοδοι διδασκαλίας, πλατφόρμες e-Twinning/ΤΠΕ και κανάλια επικοινωνίας εκπαιδευτικών-μαθητών.

Οι εταίροι που εκπόνησαν το πρόγραμμα ήταν:

• Συντονιστής: Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης – Μπουργκάς (Βουλγαρία).
• Βουλγαρία: Επαγγελματικό Λύκειο Μεταφορών – Μπουργκάς.
• Τουρκία: Επαρχιακή Διεύθυνση Εθνικής Εκπαίδευσης – Γιαλόβα και το Επαγγελματικό και Τεχνικό Ανατολικό Λύκειο Şaban Temüge.
• Ελλάδα: Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ηρακλείου Κρήτης και το 2ο Εργαστηριακό Κέντρο Ηρακλείου.

Η μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε δίνει έμφαση στη συνεργατική εργασία του προσωπικού, στη δημοκρατική λήψη αποφάσεων και στη συμμετοχή ολόκληρης της εκπαιδευτικής κοινότητας, με ιδιαίτερη έμφαση στους μαθητές που κινδυνεύουν από αποτυχία ή κοινωνικό αποκλεισμό.

Σχέδια Μαθημάτων Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Το κύριο παιδαγωγικό αποτέλεσμα του έργου ήταν μια σειρά δραστηριοτήτων στην τάξη διάρκειας 40 λεπτών και υποστηρικτικών εντύπων. Τα κύρια θέματα και τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν περιλαμβάνουν:

• Τη σημασία της επιλογής επαγγέλματος και την επίδρασή της στον τρόπο ζωής.
• Αυτοαξιολόγηση δυνατών/αδύναμων σημείων σε εκπαιδευτικούς τομείς (Ψηφιακός, Σωματικός, Λεκτικός, Καλλιτεχνικός).
• Αξιολόγηση γενικών έναντι επαγγελματικών προγραμμάτων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε σχέση με προσωπικούς στόχους.
• Σύνδεση ενδιαφερόντων, ικανοτήτων, αξιών και τύπων προσωπικότητας Holland (Ρεαλιστικός, Ερευνητικός, Δημιουργικός/Καλλιτεχνικός, Κοινωνικός, Επιχειρηματικός, Συμβατικός) με κατάλληλα επαγγέλματα και σχολικά μαθήματα.
• Πρακτικά έντυπα που καταγράφουν προσωπικές ιδιότητες, απαιτήσεις δειγματικών επαγγελμάτων, τύπους εργασίας μέσω μαθητείας/μη τυπικής εκπαίδευσης και επαγγελματικές αξίες (μισθός, δημιουργικότητα, ισορροπία εργασίας-ζωής, κύρος κ.λπ.).
• Έμφαση στην επαγγελματική ικανοποίηση ως ευθυγράμμιση προσωπικών χαρακτηριστικών και επαγγελματικών πραγματικοτήτων.

Αυτό το υλικό αποτελεί ένα πρακτικό «ηλεκτρονικό βιβλίο» σχεδίων μαθημάτων, σχεδιασμένων για πρώιμη διάγνωση και καθοδήγηση των μαθητών.

Αποτελέσματα Έρευνας

Η έρευνα σε εκπαιδευτικούς, μαθητές και γονείς γενικών και επαγγελματικών λυκείων και στις τρεις χώρες αποκαλύπτουν ότι τα περισσότερα κοινά ευρήματα είναι:

• Μαθητές και γονείς συχνά αισθάνονται μόνο μερικώς ενημερωμένοι για τις επιλογές και τις επαγγελματικές διαδρομές.
• Οι εκπαιδευτικοί σε επαγγελματικά σχολεία γενικά δηλώνουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και περισσότερη εργασία σχετική με καριέρα με τους μαθητές, σε σχέση με αυτούς των γενικών σχολείων. – ? –
• Υπάρχει σημαντική ζήτηση για περισσότερη κατάρτιση στον επαγγελματικό προσανατολισμό.
• Προτιμώμενα κανάλια πληροφόρησης: ημέρες καριέρας, επισκέψεις σε πανεπιστήμια/χώρους εργασίας, ιστότοποι και σεμινάρια (με διαφορές ανά χώρα και ενδιαφερόμενο μέρος).
• Εμπόδια που αναφέρουν οι μαθητές: αβεβαιότητα για τα δυνατά σημεία/ενδιαφέροντα, έλλειψη σαφούς κατεύθυνσης, περιστασιακοί οικονομικοί ή οικογενειακοί περιορισμοί.
• Οι επαγγελματικοί στόχοι συχνά περιλαμβάνουν θέσεις εργασίας σχετικές με τις σπουδές ή επιχειρηματικότητα, πολλοί παραμένουν αναποφάσιστοι.

Εμφανίζονται ιδιαιτερότητες ανά χώρα (π.χ. υψηλότερη αυτοπεποίθηση εκπαιδευτικών στα βουλγαρικά επαγγελματικά σχολεία, ισχυρότερη εξάρτηση από το διαδίκτυο μεταξύ Τούρκων γονέων, μικτή επάρκεια καθοδήγησης στην Ελλάδα). Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για πιο δομημένη καθοδήγηση βασισμένη στην προσωπικότητα και τα ενδιαφέροντα, καθώς και καλύτερη συμμετοχή των γονέων.

Αξιολόγηση, Συναντήσεις, Ημέρες Καριέρας και Διάδοση

• Αξιολόγηση/Προτάσεις: Οι συστάσεις εστιάζουν σε συστημικά μέτρα — πύλες ενημέρωσης, συμβούλια πολλαπλών ενδιαφερομένων μερών, δια-ιδρυματική συνεργασία, ενισχυμένοι ρόλοι συμβούλων καθοδήγησης, συμμετοχή οικογενειών, αντισταθμιστική εκπαίδευση και κατάρτιση εκπαιδευτικών για την πρόληψη της εγκατάλειψης.
• Δραστηριότητες Συναντήσεων: Φωτογραφική τεκμηρίωση διακρατικών συναντήσεων σε Βουλγαρία, Ελλάδα και Τουρκία (σχεδιασμός, κατάρτιση, τελετές απονομής πιστοποιητικών).
• Δραστηριότητες Ημερών Καριέρας: Μεγάλης κλίμακας εκδηλώσεις με παρουσιάσεις, περίπτερα και συμμετοχή μαθητών σε κάθε χώρα.
• Κανάλι YouTube: Αφιερωμένο κανάλι του έργου για βίντεο προώθησης επαγγελμάτων.
• Αντίκτυπος: Αναμενόμενες επιπτώσεις περιλαμβάνουν βελτιωμένες ικανότητες εκπαιδευτικών, πιο ελκυστικά σχολικά περιβάλλοντα, μειωμένα ποσοστά αποτυχίας και εγκατάλειψης, καλύτερη δια-ιδρυματική συνεργασία και ευρύτερη διάδοση ενός κοινού ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού οράματος που καταπολεμά τον αποκλεισμό και υποστηρίζει την πρόσβαση στην απασχόληση.

Συνολική Αναλυτική Αξιολόγηση

Το βιβλίο αποτελεί τόσο αρχείο του έργου όσο και πρακτικό εργαλείο. Δυνατά σημεία περιλαμβάνουν:

• Σαφή ευθυγράμμιση με τις προτεραιότητες της πολιτικής της ΕΕ.
• Συγκεκριμένα, έτοιμα προς χρήση σχέδια μαθημάτων βασισμένα σε πλαίσια ενδιαφερόντων/ικανοτήτων/προσωπικότητας (ιδίως την τυπολογία Holland).
• Συγκριτική εικόνα τριών εθνικών συστημάτων ΕΕΚ.
• Εμπειρικά δεδομένα ερευνών που αναδεικνύουν κενά καθοδήγησης.
• Πολυεπίπεδη διάδοση (συναντήσεις, ημέρες καριέρας, μέσα ενημέρωσης, YouTube).

Περιορισμοί του ίδιου του εγγράφου περιλαμβάνουν περιστασιακά ζητήματα μετάφρασης/επεξεργασίας, ατελή αριθμητική συνέπεια στους πίνακες ερευνών και σχετικά υψηλού επιπέδου (αντί για βαθιά ποσοτικοποιημένες) δηλώσεις αντίκτυπου. Ωστόσο, επιτυγχάνει να συσκευάσει διαγνωστικά ευρήματα, παιδαγωγικούς πόρους και αποτελέσματα της σύμπραξης σε ένα συνεκτικό εργαλείο που στοχεύει να καταστήσει τη δευτεροβάθμια και επαγγελματική εκπαίδευση πιο ανταποκρινόμενη, συμπεριληπτική και προσανατολισμένη στην καριέρα.